Johan Wambacq

verzamelt werk

johan.wambacq@skynet.be

Johan Wambacq (Anderlecht, 1950) was werkzaam bij de Beursschouwburg (1974-1990) en het Kaaitheater (1993-2015), beide in Brussel. Tussendoor kort in reclame en uitgeverij. Hij is medeoprichter en was uitgever (1983-2018) van het theatertijdschrift Etcetera. Hij was initiatiefnemer van uitgeverij Fluxenberg (2020–2024).

Debuteerde als dichter in Het Liegend Konijn (2004). Gedichten verschenen in De Volksverheffing, Poëziekrant en De Brakke Hond en in de Baudelaire-, Rilke-, Poe-, Horatius- en Verlaine-bundels van de Stichting Spleen (Amsterdam).

Publiceerde in 2009 Het paleis op de heide, een literaire documentaire over architect Maxime Brunfaut en diens sanatorium van Tombeek, een icoon van het modernisme in België. Rond het boek werd de tv-documentaire Publiek geheim – het sanatorium van Tombeek gemaakt (Canvas 2012).

In het najaar van 2021 verscheen Kats! Of hoe in de vroege negentiende eeuw een Brusselse theatermaker aan de wieg van het socialisme stond, een literaire documentaire over Jacob Kats (1804-1886), activist, schrijver en theatermaker.

Publiceerde in 2015 de bundel Seks, mystiek & urbanisatie, de gecondenseerde neerslag van ruim dertig jaar dichten. In september 2020 verscheen Waar is mijn hoed?, als eerste titel van Fluxenberg, een uitgeefplatform voor poëzie en andere kunsten.

Heeft nog een flink pak gedichten in petto, die hij mondjesmaat het licht laat zien, o.a. in zijn maandelijkse Coupletten. Wil u de Coupletten in uw mailbox? Zend een mailtje aan johan.wambacq@skynet.be

 

*****

Simpel
‘Langer dan dertig jaar geleden vond hij na een eerste abdijbier al de moed om op de tafel te gaan staan met pasgeschreven verzen. Niemand die hem van die tafel trok, al was dàt de teneur des tijds. Met woorden die we kenden zei hij simpel wat we nog niet wisten.’
Josse De Pauw, 2015

 

Waar is mijn hoed?

Waar is mijn hoed?

Waar is mijn hoed? bundelt gedichten uit 2012-2014. Ze zijn politiek, mystiek, filosofisch, scabreus, grotesk en het tegendeel is ook waar. De dichter kijkt naar een theatervoorstelling van Tg Stan, gaat te rade bij filosoof George Steiner en klimaatwetenschapper Ka-Kit Tung, citeert Jan Engelman, Paul Van Ostaijen, Robert Musil en Lars Gustafsson en legt zijn oor te luisteren bij Buxtehude, Bach en Bob Dylan. En hij zingt. Over de liefde en over de dood, maar vooral over de liefde.

De bundel verscheen in september 2020 bij uitgeverij Fluxenberg, in een vormgeving door Kris Demey.

 

***
Waar is mijn hoed? recensies

*
‘Muzikale light verse met een metafysisch kantje’
– Stefaan Pennynck, Kunsttijdschrift Vlaanderen, 26 oktober 2020

*
‘In al hun helderheid en muzikale zeggingskracht herbergen de gedichten een flukse geut ironie en wijsheid die je niet altijd in die mooie mate aantreft in dichtbundels. Dit is intelligente kwikzilveren poëzie met flosofische inslag die heel regelmatig aan een gedicht een dosis onweerstaanbaarheid verschaft. (...) Waar is mijn hoed? is gewoon een uitstekende bundel. Ik hoop dat Johan Wambacq nog lang op poëtische wijze mag blijven zoeken naar zijn hoed. En Fluxenberg wens ik het lange leven. Dat heeft dit bijzondere uitgavenproject alleen al verdiend met de uitgave van deze mooie, persoonlijke en heel mooi vormgegeven dichtbundel.’
– Paul Rigolle, De Schaal van Dighter, 23 juli 2021

*
‘Waar is mijn hoed? Deze uit de lucht gevallen vraag kenmerkt de stijl van de dichter: werken met gewone taal en daarmee zo subtiel schuiven dat de lezer opeens rechtop gaat zitten. Het op het eerste gezicht gewone blijkt een aanloopje naar een gewaarwording van het onzekere en raadselachtige. (…) De zekerheid van het onzekere: het menselijk bestaan is er door omgeven. Wambacq laat het onnadrukkelijk en met een vleug ironie zien. (…) Existentiële twijfels en vragen (…) Wambacq weet er speels en tegelijk indringend mee om te gaan. Er stijgt een vriendelijk besef van vergeefsheid op uit de bundel. En als er dan toch iets niet te zeer betwijfeld wordt, dan is het bij Wambacq de liefde. (…) Je zou de compacte, vooral niet te breed uitgesponnen gedichten kunnen vergelijken met etudes, oefeningen in werkelijkheid. Woorden in een heel precieze cadans gezet, alsof het onderzoekende pianosolo’s zijn. De wereldse realiteit wordt getransformeerd naar intieme kamermuziek.’ – Johan Wambacq, ‘een meester van het onnadrukkelijke’.
– Erick Kila, Mappalibri, maart 2022, mappalibri.be

Waar is mijn hoed?

Alle land is buitenland,
iedereen is allochtoon,
polyfoon en dissonant.

We zijn vlees en water,
pis en bloed. 

Ik wil naar buiten, maar
waar is mijn hoed?

--

Litteken

Ik lees haar
braille, pleng
een traan in
het diep van
haar rug

en mijn billen,
vraagt zij,
hou je van
mijn billen?
zij kent

haar wereld, ik
haar streken –
ik buk en
kus haar lit-
teken

--

Verbrande Brug

Ik sta op
de Verbrande Brug
zon in mijn ogen
zon in mijn rug

’t is waar
’t is half gelogen
ik neem de helft
ervan terug

oude ezel
kromme rug
negenogen
ezelsbrug

--

Gemurmel

Ik verlang naar de stilte
van de stilte, het gemurmel
van de introspectie – zie

de oude Bach, die had
goed geluisterd naar
de stilte van de wereld.

Hier mag een stuk muziek
bij, dacht hij, iets dat de mens
laat resoneren tegen de tijd,

tegen het uitspansel –
in dat alles zag hij
misschien God, misschien

ook niet – zou het kunnen
dat hij wist: God is gewoon
een naam voor al wat is?